انجمن های اسلامی را می توان از پر سابقه ترین و ریشه دار ترین نهادها در کشور دانست. 60 سال تجربه و مبارزه با ظلم و بی عدالتی و دفاع از حقوق مردم و دانشجویان به منظور ایجاد یک جامعه مدنی از این نهاد مجموعه ای قابل اعتماد و خوش سابقه بر جای گذاشته است.
تاریخ یقیناً مهمترین دارایی انسان در حرکتش به سوی آینده است چرا که اصلی ترین منبع معرفتی برای او محسوب می شود. بدین معنا که از یک سو ابزاری است برای شناخت ریشه و هویت بسیاری از اعتقادات و از سوی دیگر شکل دهنده شکل دهنده فکر بشر است و جهان را از پس تجربه گذشتگان به او نشان می دهد. اما اهمیت تاریخ تنها در بعد معرفتی آن نیست و از جنبه دیگر، می توان تاریخ و مرور زمان را محلی دانست که در آن جریانات و جنبشهای گوناگون اصلاح و تثبیت می شوند و در این بین جریانی که نتواند خود را با زمان تطبیق دهد و اصلاح ناپذیر باشد، نابود می گردد. بنابرین دوام در برهه های گوناگون زمانی، دلیل بسیار مهمی برای اصلاح پذیری و پویایی یک جنبش می باشد. در این بین سابقه 60 ساله انجمن های اسلامی دانشجویان در کشوری که دانشگاه هایش عمری بیش از 70 سال ندارند، این پویایی و اصلاح پذیری را نمایان می کنند. این سابقه تاریخی نشان دهنده ماهیت مستقل انجمن های اسلامی و ساختار آزاد آنها است که توانسته اند همیشه متناسب زمان خود عمل کنند و در برهه هایی که کاملاً شرایط سیاسی و اجتماعی متفاوتی داشتند، نقش آفرین و تاثیر گذار باشند.
انجمن اسلامی دانشجویان که نخستین تشکل اسلامی رسمی و علنی در تاریخ دانشگاه های ایران معاصر است ،در واکنش به جو غالب ضد دینی و در جهت مبارزه با تبلیغات طرفداران فرهنگ اروپایی ،اعم از کمونیست ها و غیر کمونیست ها، بهائیان و شوونیست ها و در دفاع از هویت دینی،در سال 1321 توسط دانشجویان دانشگاه تهران در دانشکده پزشکی تاسیس شد. تاسیس انجمن اسلامی دانشجویان، با استقبال وسیع دانشجویان روبرو شد و پس از مدت کوتاهی در تمام دانشکده های دانشگاه تهران وسپس در دیگر دانشگاه ها و مدارس عالی،انجمن اسلامی تاسیس گردید.
همزمان در آمریکا و پاره ای از کشورهای اروپا نیز شعبه و دامنه پیدا کرد.
سال 1332 انجمن اسلامی دانشجویان دانشکده فنی دانشگاه تهران توسط مهندس مهدی بازرگان که فردی تحصیل کرده و دارای اعتقاد عمیق مذهبی بود تاسیس شد. در آن زمان مهندس بازرگان سعی داشت باورهای مذهبی را در دانشکده فنی جا بیاندازد و بتواند در دانشگاه، پایگاهی برای دین بوجود آورد تا با اندیشه های چپ رایج در دانشگاه ها مبارزه کند.
بخش عمده ای از شکل گیری اندیشه دفاع از هویت دینی در دانشگاه متاثر از فعالیت های متفکرین روحانی و استادان و معلمین اسلام گرا نظیر آیت ا.. طالقانی ، استاد محمد تقی شریعتی،حسینعلی راشد، محمد تقی فلسفی،دکتر محمود شهابی،دکتر عطا ا..شهاب پور ،مهندس مهدی بازرگان،دکتر یدا..سحابی و دیگران بود.
اما گروهی از دانشجویان به این نتیجه رسیدند که این فعالیت های خارج از دانشگاه و پراکنده کافی نیست و فعالیت های سازمان یافته در میان دانشجویان و در دانشگاه ضروری به نظر میرسد.
در دانشگاه که کانون برخورد افکار مختلف بود، تفکر دفاع از اسلام وهویت به تدریج رشد کرد.هدف این حرکت مذهبی پیراستن اسلام از باورهای غلط و معرفی اسلام به عنوان دینی که با علم،عدالت اجتماعی،برابری و آزادی سازگاری دارد و با جهل ظلم و نابرابری و استبداد و استثمار در تعارض است.
پس از آنکه دانشجویان عضو انجمن فارغ التحصیل شدند و پزشک و معلم و مهندس گردیدند،انجمن های اسلامی مهندسین،پزشکان،معلمین وغیره را تاسیس نمودند،به طوری که در سال های بعد یعنی در دوران ملی شدن صنعت نفت ودر سال های پس از کودتا ،تا انقلاب ،این شبکه بزرگ،به صورت یک نیروی ملی_مذهبی درآمد و در مبارزات ضداستبدادی و ضد استعماری نقش بزرگی را ایفا کرد.
در مقدمه ی اساسنامه ی انجمن اسلامی دانشجویان ،چگونگی پیدایش و هدف از تشکیل آن چنین بیان شده است
پیدایش و تشکیل این انجمن،هنگامی وقوع یافت که مربیان و پرچمداران و زمامداران امور از خود سلب مسئولیت نموده و وظایفی را که از لحاظ اجرای مقررات اسلامی و تربیت اجتماع به عهده داشتند انجام نداده واز طرف دیگر گروهی بر خلاف حق و عدالت مقامات را اشغال کردند که شایسته ی آن نیستند و ظلم و تعدی خود را بر دیگران تحمیل میکنند و در نتیجه روش مسلمین و افراد جامعه ایرانی از جاده ی اصلی منحرف و مفاسد اخلاقی به حدی رو به ازدیاد نهاد که حالت رقت و تاثر عجیبی در قلوب طبقه ی بیدار و روشنفکر و عده ای از دانشجویان مسلمان با ایمان پدیدار گشت و راه علاج را تنها آن دانستند که با داشتن بار سنگین تحصیل ،انجمن تشکیل داده و افراد و مردم ،به خصوص دانشجویان را به حقوق و موازین اسلام به وسیله برنامه ها و جلسات مرتب دینی آشنا سازند و عموم طبقات را به وظایف و تکالیف فردی و اجتماعی واقف کنند و نگذارند گروهی خودخواه ونادان خرافات را در نظر ایشان اساس دین جلوهداده و از طرف دیگر هوسرانان شهوت پرست این دسته را به رخ مردم ساده کشیده و آنان را از دین و ایمان بیزار سازند
در این اساسنامه مرام انجمن در چهار ماده به شرح زیر اعلام شده است:
۱-اصلاح جامعه بر طبق دستورات دینی
۲-کوشش در ایجاد دوستی و اتحاد بین افراد مسلمان،بالاخص جوانان روشنفکر
۳-انتشار حقایق اسلامی،ایجاد موسسات نبلیغاتی و نشر مطبوعات
۴-مبارزه با خرافات، یکی از مسائلی که در آن زمان در اذهان و شئون کشور و مردم طنین انداخته بود ومحافل سیاسی ،اجتماعی و دینی را به خود مشغول داشته بود ،افکار ماتریالیستی و کمونیستی بود.
تنها راه ممکن مبارزه در زمینه فکری وفلسفی بود که دانشجویان مسلمان انتخاب کردند. انجمن های اسلامی در طول فعالیت های خود،در ایران و کشورهای اروپا و آمریکا،خدمات ارزنده ای در بیداری افکار دانشجویان و جوانان به عمل آوردند و در زمان مبارزات ضداستبدادی پس از کودتای مرداد تا انقلاب سال 1357 نقش ارزنده ای را ایفا کردند.
این مطلبتcopy_pasteاست.منبع هم ذکر نمی کنم.